Информатика және ЕТ кафедрасы 1989 жылы құрылды. Кафедра физика-математика факультетінің құрамына кіреді. 1989 жылдан бастап 1999 жылға дейін кафедраны физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Жақсылық Нұраддинұлы Тасмамбетов басқарды. Қазіргі уақытта кафедраны физика-математика ғылымдарының кандидаты, доцент Сәуле Мұсақызы Сарсимбаева басқарып келеді. Кафедраның профессор-оқытушылар құрамы 1 ғылым докторынан, 8 ғылым кандидатынан, 4 аға оқытушыдан және 13 оқытушыдан, яғни жоғары білікті 26 мамандардан құралған. ИЕТ кафедрасы ұжымының алдына қойған міндеті – ақпараттық процесстердің мәнін түсінуге және жаңа программалық жабдық құруға мүмкіндік беретін тереңдетілген математикалық дайындық негізінде қалыптасқан қазіргі заманғы ақпараттық технология туралы терең білімі бар, жоғары деңгейдегі білікті мамандарды даярлау.
Біздің кафедра қандай мамандарды даярлап шығатынын ашып айтсақ, жоғары білімді мамандарды, бакалаврларды, магистрларды даярлаймыз. Бакалавриатты бітіргендерге «Информатика бакалавры» біліктілік сипаттамасы беріледі. Кафедра түлектері информатика және программалау саласында тереңдетілген базалық білім алады. Оқу мерзімі аяқталғаннан кейін студент ІТ-технологияларын кең көлемде қолданатын кәсіптік қызметтерге орналасып, жұмыс жасай алады. Өздерінің осындай білімдерін әртүрлі салаларда қолдана алатындықтан, олар жанына жақын жұмысты таңдай алады. Олардың кейбіреуі компьютерлік дизайн саласының маманы болғысы келсе, кейбіреуі өз өмірлерін Интернетпен байланыстырып, Web-программист болуды қалайды, тіпті кейбіреуі объектілі-бағытталған программалаумен айналысып кетсе, кейбіреуі басқару мекемелерінде және бизнес-құрылымда, есептеуіш және компьютерлік орталықтарда мәліметтер қорын жобалаушы болуды мақсат етеді. Біздің түлектеріміздің есептеуіш техника және программалау тілдерінен жақсы білім алуы олардың тек қана программалаушылық міндетті атқарып қана қоймай, есеп қоюшы және аналитик рөлін де атқаруға мүмкіндік береді. Олар қай жерде жұмыс жасаса да, өз білімдерін және шығармашылық қабілеттерін жақсы қолдана біледі. Программалаушылар өздерінің шығармашылық таланттарын жеке программаларында ашып көрсете біледі. Себебі, көп жағдайда программалай білу – шығармашылық процесс.
Кафедра ұжымы тек қана ғылыми және теориялық білімі қалыптасқан студенттерді даярлап қана қоймай, әрбір студенттің жеке қасиетінің, потенциалының қалыптасуына, олардың болашақ мамандықтарына тікелей қажетті білімді беру үшін көп еңбек сіңіріп келеді. Көбінесе, біз студент-практиканттарды даярлауға көп көңіл бөлеміз.
Бұл жұртшылықты мезі қылатын сөз болса да, біз шындығында, болашақта мамандығы бойынша жұмысқа орналасқан кезде «Институтта оқығандарыңды ұмытыңдар да, практикада үйренуге тырысыңдар» деген сөзді ескіртпеуге тырысатын студенттерді даярлаймыз. Біздің студенттер жұмысқа жақсы даярлықпен және жақсы программалық өнімдермен жұмыс жасай білу дағдыларымен кіріседі. Біздің кафедра ұжымы осындай айқын мақсатпен жұмыс жасап және жоғары білікті мамандарды даярлау үшін барлық күш-жігерін жұмсайды. Бұл үшін кафедрада ғылыми-зерттеу, оқу-әдістемелік және тәрбиелік жұмыстар жүргізіледі. Кафедраның ғылыми-зерттеу жұмысы математикалық кибернетика, басқару мәселелерін зерттеу, білімді ақпараттандыру және дифференциалдық теңдеудің аналитикалық теориясын зерттеу бағытында жұмыс жасауда. Сонымен қатар, ғылыми-зерттеу жұмыстарының ішінде университет кафедраларымен және оның басқа да бөлімшелерімен, алыс және жақын шет мемлекеттердің ЖОО-дарымен, мысалы Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетімен, Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық университетмен, Қ.Сатпаев атындағы ҚазҰТУ-мен қарым-қатынасын дамыту негізгі бағыт болып саналады. Сонымен қатар, кафедра Қазақ-Британ техникалық университетімен және Украина ҰҒА-ның В.М.Глущков атындағы кибернетика институтымен, Москва Мемлекеттік педагогикалық университетімен тығыз байланыста.
Ғылыми зерттеу жұмыстарының негізгі мақсаты-қоғамды ақпараттандыру мәселелері болып табылады. Кафедраның оқытушы – профессорлік құрамының ғылыми біліктілігін аспирантура, магистратура арқылы оқу, жоғарғы ғылыми қызметте ауысу және біліктілікті жоғарылату қысқа курстарға жіберу арқылы жүзеге асырылады. 2007 жылы оқытушылар А.Т.Байбақтина және М.Ж.Талипова ғылым кандидаты дәрежесін алуға ізденіп, 2007 жылы қорғады. Оқытушыларымыз А.И.Ержанова, Г.Т.Еламанова Қ.Сатпаев атындағы Қаз ҰТУ-ті жанындағы аспирантураның күндізгі бөлімінде оқиды, ал А.Д.Дүйсегалиева және Г.К.Маликова сол аспирантураның сырттай бөлімінде оқиды. Қазіргі уақытта біздің кафедраның 6 магистранты бар, олардың ғылыми жұмыстары информатика және білімді ақпараттандырудың өзекті мәселелерін зерттеумен байланысты. Кафедра магистранттары 2008 жылы қараша айында Украинаның Киев қаласындағы УҒА-ның В.М.Глушков атындағы Кибернетика институтында ғылыми тәжірибелерін өтті. Гатаулина Багия, Кирлев Адильжан, Сакипова Дана студенттердің ғылыми зерттеу жұмыстарына да кафедра ерекше көңіл аударылатынын айтпауға болмайды. Магистранттардың, студенттаердің ой – өрісін кеңейту, эрудитциясын ұштау, шығармашылығын дамыту үшін жоғарғы мамандар даярлау мақсатында кафедра үйірме жұмыстары, проблемалық топтар, жұмыс істейді. Онда әр курстан, білім деңгейлері де әртүрлі студенттер қатынасуы мақсат – зерттеу жұмыстарына студенттерді баулу. Проблемалық топтарға доцент С.М.Сарсимбаева және аға оқытушы А.Д.Дүйсегалиева жетекшілік етуде. Бұл топқа оқу процесінде өзінің білімін көрсете білген төменгі курстың студенттері тартылады. Топ мүшелері Университет, Республика деңгейінде программалау және олимпиадаға програмалар конкурсына қатысады. Программалауға арналған үйірме жұмысының барысы туралы айтатын болсақ: Үйірме жұмысына оқытушы А.А.Нурманова жетекшілік жасайды. Орал қаласында өткен Net Framework 3.5 платформасында 2 курс студенттері К.Абишев және Р.Волков проекттен 1 орынға ие болды. әзірлеуде. Ал Си# «физикалық процестерді моделдеу» жобасына М.Цхэ, Д.Ильин және А.Құрманиязов сынды студенттеріміз Microsoft Visual Studio – дизайыны құралын пайдаланып проект жасауда жақсы нәтижелерге жеткендерін айтуға болады. Студенттер командасы, 2008 жылы «ҚР-ғы ақпараттық теңсіздікті төмендету» бағдарламасы аясында Ақтөбе облысының орта білім жүйесін ақпараттандыру оқу – әдістемелік орталығының өткізген программалар конкурсына қатысты. Конкурсқа қатысқан барлық студенттер жүлделі орындарға ие болды: 1 орындар С.Петрашов (ғылыми жетекшісі доцент С.М.Сарсимбаева) Ажигалиев Б.Д. (ғылыми жетекшісі доцент Т.А.Амиргалиева) 2 орындар С.Смолкин және С.Выгоняйло (ғылыми жетекшісі аға оқытушы А.Д. Каипова), Р.Ниязов (ғылыми жетекшісі оқытушы О.Н.Керчева), 3 орындар Т.Токмырзаев (ғылыми жетекші доцент А.Т.Байбақтина). Студенттердің ғылыми – зерттеу жұмыстарының тақырыптарына тоқталсақ: «PHP мен MySQL-ді қолданып клиент – серверлік тестілеуші қосымшаны құру», «Банктегі несие операциялары» клиент – серверлік МҚБЖ құру. 2006 жылы информатика пәні бойынша республикалық олимпиадада біздің команда командалық және жеке есепте бірінші орынды жеңіп алды. Нука Никито 2006 жылы информатикадан Республикалық олимпиаданың жүлдегері болды. Кафедрада жыл сайын өткізілетін «ғылыми апталығы» аясында студенттер студенттің ғылыми конференцияға, программалар конкурсына, программалау олимпиадасына қатысады. 2007 жылы сәуірде «Информатика және ЕТ» кафедрасы негізінде Қазақстанның 2000 студенттерінің арасында информатикадан Республикалық олимпиада өткізілгеніне көңіл аудартқым келіп отыр. Онда Қазақстанның 25 басты ЖОО-нан 52 студент қатысты. ҚР-ның білім беру министрлігі мұндай шараларға қаржылық көмек көрсетпегеніне қарамастан, Информатика және ЕТ кафедрасы ұйымдастыра және өткізе білді. Бұл өз ісіне беріліп, белгілі бір мақсатпен жұмыс жасайтындығын білдіреді.
Информатика және есептеуіш техника кафедрасының жанында ақпараттық-коммуникациялық технологиялар лабораториясы және интерактивті тақтамен қамтылған лаборатория бар. Бұл лабораториялардың жұмысының мақсаты ЖОО-ның білім беру процесінде жаңа ақпараттық технологияларды құру және енгізу болып табылады. Барлық студенттерге төменгі курстан бастап онда жұмыс жасауға мүмкіндік бар, ал жоғарғы курстың студенттері кафедра оқытушыларының жетекшілігімен төменгі курстың студенттері үшін өз бетінше жұмыстарды өткізуде және ұйымдастыруда қолданылатын электрондық оқулықтарды жасап, дипломдық жұмыстарын орындайды. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар лабораториясы әдістемені, курсты және қашықтықтан және компьютерлік оқыту жүйелерін құру және енгізу жұмыстарын жүргізеді.
Кафедрадағы оқытушылардың ғылыми жұмыстары әртүрлі бағытта. Сәуле Мұсақызы Сарсимбаеваның ғылыми жұмысы басқару теориясымен, Гүлжан Ізтұрғанқызы Утесованың және Әсемхан Дауылқызы Дүйсеғалиеваның жұмыстары технологиялық процестерді басқаруда автоматтандырумен, Ақсауле Тоқтарқызы Байбақтинаның, Тілектес Аманқызы Әмірғалиеваның, Әлия Дабысқызы Каипованың жұмыстары информатиканы оқыту әдістемесіне қатысты мәселелерді зерттеумен байланысты. Кафедра ақпараттық-технология облысындағы білім беру, ғылыми және шығармашылық мекемелермен бірігіп жұмыс жасайды, мысалы Ақтөбе облыстық оқу-әдістемелік ақпараттандыру орталығымен. «Ақтөберентген» АҚ-ның сұранысы бойынша жұмыс уақытын есепке алу және жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмысын бақылау программалары құрылды. Құрылған программалар кәсіпорында қолданыста. Соңғы үш жыл ішіндегі диплом жұмыстарының тақырыптары жаңа ақпараттық-коммуникациялық технологияны ендіру мәселелеріне жауап береді. Яғни дипломдық жұмыстар аясында АМУ-дің АЕО-ғы үшін компьютерлік класс жұмыстарын есепке алу, кредиттік оқыту жүйесінде GPA есептеу программалары құрылды.
Кафедрадағы бітіруші курс студенттерінің өндірістік тәжірибесі оқу-тәрбие жұмысының құрамдас бөлігі болғандықтан, оның ұйымдастырылуы туралы айта кеткен жөн. Өндірістік тәжірибені біздің студенттер кафедра тығыз қарым-қатынас орнатқан базалық кәсіпорындарында өткізеді, солардың ішінде Ақтөбе облысының статистика бойынша есептеу орталығы, «Туран Әлем Банк» АҚ-ы, «АПРО» ЖШС, кадрларды даярлау және біліктілігін жоғарылату институты, ТНК «КазХром» АҚ-ы, «Қазақстан Темір Жолы» ҰК-сың Ақпараттық есептеу орталығы. Аталған кәсіпорындар тәжірибеден өткен бітіруші студенттер туралы жақсы пікірде екенін ерекше атап айтуға болады. Тәжірибеден өткен соң бітіруші түлектің сол мекемеде қалып жұмыс жасауына мүмкіндік бар. Біздің студенттеріміздің жоғары деңгейдегі дайындығы осы жылы Астана қаласындағы Қазақстан Республикасының статистикалық Агенттік орталығында тәжірибеден өтуге мүмкіндік берді. Төртінші курстың алты студентіне Астана қаласынан тәжірибеден өтуге шақыру келді.
Сонымен оқытудың негізгі мақсаты, яғни түлектердің жұмысқа орналасуы туралы мәселені көтерер болсақ, олар жүз пайыздық көрсеткіште. Ол ІТ облысының мамандарына деген сұраныспен қатар, оқыту сапалылығына да байланыста. Кафедра түлектері жеке әртүрлі банктерде, фирмаларда, «ТНК «КазХром»» АҚ-ы, НК «Қазақстан Темір Жол», «АПРО» ЖШС программист және бас маман болып жұмыс жасайды. Түлектердің арасынан кафедрадада Нұрманова А.А., Абдибеков Г.Ж., Сартабанова Ж.Е., Сейтенова Ш., Бегенова Б.А. атап айтуға болады.
Информатика және ЕТ кафедрасының меңгерушісі ,
доцент Сарсимбаева Сәуле Мұсақызы







